आज जागतिक पर्यटन दिन 27 सप्टेंबर!

(चंद्रशेखर तेली, जामसंडे.)

१९८०पासून, युनायटेड नेशन्स वर्ल्ड टूरिझम ऑर्गनायझेशनने २७ सप्टेंबर रोजी जागतिक पर्यटन दिन हा आंतरराष्ट्रीय दिवस म्हणून साजरा करण्यास सुरुवात केली आहे. हा जागतिक पर्यटनातील मैलाचा दगड मानला जातो.
या दिवसाचा उद्देश आंतरराष्ट्रीय समुदायामध्ये पर्यटनाच्या भूमिकेबद्दल जागरुकता निर्माण करणे हा आहे. या दिवशी जगभरात विविध कार्यक्रम, प्रदर्शन, परिषदा आयोजित केल्या जातात. पर्यटन क्षेत्रातील नवीन संधी आणि आव्हाने यावर चर्चा केली जाते.आणि जगभरातील सामाजिक, सांस्कृतिक, राजकीय आणि आर्थिक मूल्यांवर त्याचा कसा परिणाम होतो याचा लेखाजोखा मांडला जातो.

संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक पर्यटन संस्थेची स्थापना याच दिवशी झाली होती, म्हणून हा दिवस पर्यटनाच्या महत्त्वावर भर देण्यासाठी साजरा केला जातो.

ऑक्टोबर 1997 मध्ये इस्तंबूल, तुर्की येथे झालेल्या बाराव्या अधिवेशनात, UNWTO महासभेने जागतिक पर्यटन दिनाच्या उत्सवात संस्थेचा भागीदार म्हणून काम करण्यासाठी दरवर्षी एक यजमान देश नियुक्त करण्याचा निर्णय घेतला.

नायजेरियन नागरिक दिवंगत इग्नाटियस अमादुवा एटिग्बी यांनी दरवर्षी २७ सप्टेंबर हा जागतिक पर्यटन दिन म्हणून साजरा करण्याची कल्पना मांडली होती. या जागतिक पर्यटन दिनासाठी ‘निळा’ रंग मान्य केला गेला आहे.

जागतिक पर्यटन दिनाचे मुख्य उद्दिष्ट जागतिक स्तरावर पर्यटनाचे महत्त्व अधोरेखित करणे हा आहे. पर्यटनामुळे देशावर होणाऱ्या आर्थिक प्रभावाव्यतिरिक्त, देशांच्या सामाजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक वातावरणावर प्रभाव टाकण्यातही त्याची भूमिका असते.

हा दिवस साजरा करणारे सर्व देश,पर्यटन हा केवळ कमाईचा विषय नाही; तर परस्पर संबंध वाढवणे,विविध संस्कृती समजून घेणे आणि शाश्वत पद्धतींचा प्रचार करणे याबद्दल प्रामुख्याने विचार करतात.

या वर्षीच्या उत्सवासाठी UN ने “पर्यटन आणि शांतता” ही मुख्य थीम म्हणून पाळण्याची घोषणा केली आहे.

यावर्षी 2024 साठी, जॉर्जिया हा जागतिक पर्यटन दिनासाठी यजमान देश म्हणून अभिमानाने मंचावर उतरेल, त्यांचा अविश्वसनीय वारसा आणि जागतिक पर्यटनातील उदयोन्मुख भूमिका दर्शवेल. पूर्व युरोप आणि पश्चिम आशियाच्या भौगोलिक आणि सांस्कृतिक क्रॉसरोडवर असलेले जॉर्जिया हे प्राचीन परंपरा आणि आधुनिकता याक्सहा फार सुंदर मिलाफ आहे.

जॉर्जियाच्या,अर्थव्यवस्था आणि शाश्वत विकास उपमंत्री, मरियम क्व्रिविशविली म्हणाल्या की,
“युरोपियन देशांनी, संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक पर्यटन संघटनेच्या सदस्यांनी आम्हाला एकमताने पाठिंबा दर्शविला आणि परिणामी, जागतिक पर्यटन दिनानिमित्त, जॉर्जियाला जागतिक पर्यटन दिन 2024 च्या यजमान देशाची पदवी देण्यात आली. जॉर्जियाला यामुळे पुन्हा एकदा मोठी ओळख,” मिळाली आहे.
जॉर्जिया हे जगातील एक आकर्षक पर्यटन स्थळ आहे. आम्ही जॉर्जियाच्या पर्यटन आणि गुंतवणूक क्षमतेचे प्रतिनिधित्व करू शकू. या विजयासह, आम्ही जॉर्जियाच्या ओळखीच्या दिशेने आणखी एक पाऊल टाकले आहे, तिची जागरूकता वाढवली आहे आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, आपल्या देशाच्या पर्यटन उद्योगाला बळकटी दिली आहे, ”

जागतिक पर्यटन दिन आणि भारत!
भारत हा विविध संस्कृती, धर्म, भाषांचा देश आहे. त्यामुळे येथे पर्यटकांना याची नेहमीच भुरळ पडत आहे.
* प्रसिद्ध पर्यटन स्थळे: ताजमहाल, कुतुब मीनार, अजंता-वेरुळ लेणी, गोवाचे किनारे, केरळाचे बॅकवॉटर्स, हिमाचल प्रदेशाचे पर्वत, राजस्थानचे किल्ले आणि महाले.
* पर्यटनाचे प्रकार: धार्मिक पर्यटन, साहसी पर्यटन, ऐतिहासिक पर्यटन, निसर्ग पर्यटन इ.
* पर्यटन क्षेत्रातील नवी आव्हाने आता भारत सहज पेलत आहे.
* पर्यटनाचे महत्त्व: रोजगार निर्मिती, आर्थिक विकास, सांस्कृतिक आदानप्रदान केले जात आहे.
पर्यावरण पूरक आणि शाश्वत पर्यटन भारतात महत्वाचे मानले जात आहे.

भारतातील पर्यटन आणि जागतिक पर्यटन दिन
भारत हा जागतिक पर्यटन दिनाच्या निमित्ताने विविध कार्यक्रम आयोजित करतो. यामध्ये पर्यटन क्षेत्रातील नवीन संधी शोधणे, पर्यटकांना आकर्षित करण्यासाठी नवीन पर्यटन स्थळे विकसित करणे आणि पर्यटन क्षेत्रातील समस्यांचे निराकरण करणे यांचा समावेश होतो.

पर्यटनाचे महत्त्व आणि त्याचे सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक मूल्य वाढविण्यासाठी जागतिक स्तरावर काम करण्यासाठी समृद्ध वारसा, वैविध्यपूर्ण संस्कृती आणि प्रतिष्ठित खुणा असलेल्या भारतामध्ये पर्यटनात उल्लेखनीय वाढ होत आहे. या जागतिक पर्यटन दिनानिमित्त, भारत देश हा अधिकाधिक लोकप्रिय बनत आहे आणि ही वाढ टिकवून ठेवण्यात शाश्वतता हि भूमिका महत्वाची ठरली आहे.

*डे.*